Tận hưởng sự sáng tạo với các mẫu và vòng lặp
Định kiến là có thật và thật ngớ ngẩn
Trong cộng đồng sản xuất âm nhạc tồn tại một quan niệm kỳ lạ được xem như niềm tự hào: “Nhà sản xuất thực thụ tự tổng hợp mọi âm thanh từ đầu.”
Đó là lời nói dối.
Những tên tuổi lớn nhất trong dòng nhạc bass như Skrillex, Virtual Riot và Subtronics luôn sử dụng các mẫu âm thanh. Điểm khác biệt là khi họ dùng một vòng lặp, bạn không thể nhận ra. Họ không coi mẫu âm thanh là âm thanh đã hoàn thiện mà xem chúng như đất sét thô để nhào nặn.
Nếu muốn sử dụng mẫu âm thanh mà không tạo cảm giác như một “nhà sản xuất chỉ dùng preset”, bạn cần thành thạo Kỹ thuật xử lý âm thanh. Sau đây là 3 kỹ thuật chúng tôi dùng để biến đổi triệt để rồi tái tạo âm thanh.
Kỹ thuật 1: Kết cấu “Hạ cao độ”
Đây là bí quyết tạo nên 90% âm thanh mid-bass mạnh mẽ.
Những âm thanh cao độ cao như chũm chọe, hiệu ứng foley kim loại hoặc giọng hát nữ ẩn chứa những kết cấu đáng kinh ngạc khi bạn làm chậm chúng lại.
- Cách thực hiện: Lấy một mẫu tiếng “ting” kim loại hoặc hi-hat.
- Quy trình: Hạ cao độ xuống -12, -24, hoặc thậm chí -36 bán âm.
- Kết quả: Các tần số cao bị kéo giãn và biến thành những kết cấu âm thanh trầm, sùng sục. Âm thanh từng là một tiếng “ting” giờ trở thành tiếng gầm kim loại, hoàn hảo cho Riddim hoặc Tearout.
Kỹ thuật 2: Tổng hợp hạt
Đừng xem âm thanh như một đường thẳng từ Bắt đầu đến Kết thúc. Hãy xem nó như một đám mây hạt âm thanh.
Tổng hợp hạt chia một mẫu âm thanh thành những “hạt” nhỏ (10ms đến 100ms) rồi phát lại chúng theo thứ tự ngẫu nhiên, với cao độ và vị trí pan ngẫu nhiên.
Các công cụ nên dùng:
- Granulator II (Ableton): Miễn phí và mạnh mẽ. Rất phù hợp để biến các mẫu giọng hát thành những lớp pad giàu không khí.
- Portal (Output): Rất phù hợp để biến những giai điệu nhàm chán thành các kết cấu nhịp điệu đầy hiệu ứng glitch.
- Mục tiêu: Lấy một vòng lặp trống thông thường, xử lý nó qua bộ tổng hợp hạt rồi thu lại kết quả. Bạn sẽ có được một luồng nhiễu kỹ thuật số ngẫu nhiên, hoàn hảo để làm hiệu ứng nền.
Kỹ thuật 3: Bộ trống “Frankenstein”
Dùng nguyên cả vòng lặp trống là lười biếng. Chọn lấy những phần hay nhất của một vòng lặp trống mới là kỹ thuật.
Đừng bao giờ dùng nguyên một vòng lặp cho toàn bộ nhịp. Hãy cắt nhỏ nó.
- Vòng lặp A: Có tiếng snare rất tệ nhưng tiếng kick rất hay. → Cắt riêng tiếng kick.
- Vòng lặp B: Có tiếng kick yếu nhưng tiếng snare được trộn âm hoàn hảo. → Cắt riêng tiếng snare.
- Vòng lặp C: Có nhịp “shuffle” hoặc groove dải cao rất hay. → Lọc thông cao rồi chồng lớp lên trên.
Bằng cách kết hợp ba yếu tố này, bạn tạo ra một nhịp trống độc nhất về mặt toán học cho bản nhạc của mình.
Mẹo nâng cao: Khai thác triệt để các thuật toán Warp
Các thuật toán kéo giãn thời gian trong DAW của bạn được thiết kế để làm cho âm thanh nghe “sạch”. Đừng làm thế nữa.
Chúng ta muốn những dấu vết xử lý. Chúng ta muốn nhiễu số.
- Trong Ableton: Chuyển chế độ Warp sang “Texture” hoặc “Beats”. Kéo giãn mẫu âm thanh sao cho độ dài bằng 2x ban đầu.
- Kết quả: Bạn sẽ nghe thấy âm thanh giật cục, các tạp âm kim loại và chất âm lạo xạo. Trong nhạc Pop, điều này rất tệ. Trong Dubstep, đây là “mỏ vàng về kết cấu âm thanh”. Hãy tái lấy mẫu phần nhiễu đó và dùng nó để thiết kế âm bass.
Câu hỏi thường gặp
1. Việc sử dụng mẫu âm thanh có hợp pháp không?
Trả lời: Nếu bạn mua chúng từ một cửa hàng cung cấp mẫu âm thanh miễn phí bản quyền (như EDM Templates hoặc Splice) thì có. Bạn có thể dùng chúng trong các bản phát hành thương mại mà không cần ghi nguồn cho chúng tôi. Nếu bạn lấy chúng từ một bài hát có bản quyền thì không.
2. Làm thế nào để khớp tông của mẫu âm thanh với bài hát của tôi?
Trả lời: Đừng dựa vào tên tệp. Hãy dùng plugin chỉnh âm (hoặc đôi tai của bạn). Nâng cao độ mẫu âm thanh lên +12 bán âm để nghe rõ âm, chỉnh nó cho đúng tông với bản nhạc rồi hạ cao độ trở lại.
3. Các mẫu âm thanh của tôi nghe “lo-fi” khi tôi hạ cao độ. Như vậy có ổn không?
Trả lời: Có. Hiện tượng “aliasing” đó (chất âm thô ráp do tần số lấy mẫu thấp) là một nét thẩm mỹ được ưa chuộng trong nhạc bass. Nếu âm thanh quá đục, chỉ cần dùng EQ để loại bỏ các tần số sub.
Kết luận
Dùng âm thanh mẫu không phải là “gian lận”. Đó chỉ là một hình thức tổng hợp âm thanh khác. Dù bạn đang phân hạt một đoạn giọng hát hay kéo giãn thời gian của một vòng lặp trống, mục tiêu vẫn như nhau: Tạo ra điều mới mẻ từ nguyên liệu thô.
Sẵn sàng bắt đầu băm nát âm thanh chưa? Hãy lấy một gói âm thanh mẫu mới và xem bạn có thể phá hủy nó đến mức nào.
Chúc bạn thỏa sức sáng tạo với âm thanh mẫu.